Xem nhà thuê: khác gì với xem nhà mua

Ba bài trước nói tự xem nhà tới đâu thì đủ, bảng kiểm khi đi xem nhà, và tự xem lại nhà đang ở. Bài này nói trường hợp khác hẳn: đi xem nhà để thuê.

Khác biệt lớn nhất: thuê thì sai lầm sửa được bằng cách chuyển đi — nhưng chuyển nhà tốn tiền và tốn sức, và có những thứ đã ký là phải chịu tới hết hạn.

Thứ tự ưu tiên khác với khi mua

• Khi mua thì quan tâm kết cấu và pháp lý vì mình sẽ sở hữu lâu dài.
• Khi thuê thì quan tâm cái dùng hằng ngày: nước, điện, an ninh, hàng xóm, tiếng ồn, đi lại.
• Vết nứt nhỏ trên tường không phải việc của người thuê — nhưng thấm dột thì có, vì mình sống trong đó.
• Hướng nhà và bố trí quan trọng vừa phải: mình sẽ ở vài năm, không phải cả đời.

Kiểm tại chỗ

1. Mở hết vòi nước, xem áp lực và xem nước có đục không; xả bồn cầu vài lần.
2. Bật hết đèn và thử từng ổ cắm mình sẽ dùng.
3. Bật điều hoà và bình nóng lạnh nếu có, chờ vài phút xem có chạy thật không.
4. Nhìn trần và chân tường: vệt ố là dấu thấm, và nó sẽ quay lại vào mùa mưa.
5. Ngửi: mùi cống, mùi ẩm mốc, mùi thuốc lá bám tường.
6. Mở tủ và ngăn: gián, mối, ẩm.
7. Đứng im một phút và nghe — tiếng đường, tiếng hàng xóm, tiếng máy.

Đi xem lúc nào

• Xem hai lần vào hai thời điểm nếu có thể: một lần ban ngày, một lần buổi tối.
• Buổi tối cho biết an ninh và tiếng ồn, hai thứ ban ngày không thấy.
• Hôm mưa là dịp tốt: thấy ngay chỗ dột và đường vào có ngập không.
• Đi thử quãng đường tới chỗ làm vào giờ cao điểm trước khi ký.

Hỏi chủ nhà

• Giá thuê đã gồm gì: điện, nước, internet, rác, gửi xe, phí quản lý.
• Điện nước tính theo giá nào và ai ghi chỉ số — hỏi cho rõ, đây là khoản chênh lệch lớn.
• Cọc bao nhiêu, trả lại khi nào, và trừ những gì.
• Ai sửa khi hỏng: máy lạnh, bình nóng lạnh, đường ống.
• Có được sửa nhỏ không: khoan tường, sơn lại, lắp rèm.
• Người thuê trước ở bao lâu và vì sao đi — câu này hay cho nhiều thông tin.
• Chủ nhà có báo trước khi tới không, và tần suất.

Hợp đồng và cọc

1. Đọc hết trước khi ký, kể cả khi đang vội và đang có người khác chờ xem.
2. Xem điều khoản tăng giá: tăng khi nào, tối đa bao nhiêu.
3. Xem điều kiện chấm dứt sớm từ cả hai phía, và mất cọc trong trường hợp nào.
4. Kiểm người ký có quyền cho thuê không: chủ đứng tên, hay người thuê lại.
5. Chuyển khoản có nội dung rõ, giữ biên lai; hạn chế tiền mặt không giấy.
6. Việc lớn hoặc thời hạn dài thì nhờ người có chuyên môn đọc giúp.

Chụp ảnh hiện trạng

• Chụp mọi phòng, mọi mặt tường, mọi thiết bị ngay ngày nhận nhà.
• Chụp cả vết xước và vết ố có sẵn — đây là phần bảo vệ tiền cọc của mình.
• Chụp đồng hồ điện nước với chỉ số ngày nhận.
• Gửi bộ ảnh cho chủ nhà kèm một tin nhắn ghi ngày; có xác nhận thì tốt.
• Lập biên bản bàn giao liệt kê đồ đạc kèm tình trạng, hai bên ký.

Ở ghép và thuê phòng

• Hỏi rõ có mấy người ở chung và khu vực nào dùng chung.
• Giờ giấc và quy định của nhà: khoá cổng lúc mấy giờ, có được nấu ăn không, có được nuôi thú không.
• Chốt cửa phòng riêng phải chắc — đây là chuyện an toàn, không phải chuyện tin nhau.
• Hỏi cách chia điện nước khi ở ghép; chia mập mờ là nguồn mâu thuẫn hằng tháng.
• Gặp thử người ở cùng nếu được, trước khi ký.

Khi chuyển ra

• Báo trước đúng thời hạn ghi trong hợp đồng, bằng tin nhắn để có lưu.
• Dọn sạch và chụp ảnh trước khi giao lại.
• Chốt số điện nước cuối có hai bên cùng xem.
• Xin biên nhận khi trả lại chìa và nhận lại cọc.

Dấu hiệu nên bỏ qua căn đó

• Chủ nhà không cho đọc kỹ hợp đồng hoặc thúc cọc ngay.
• Không cho xem lúc khác hoặc chỉ cho xem rất nhanh.
• Không trả lời rõ về giá điện nước.
• Lối thoát hiểm bị bịt hoặc chỉ có một lối duy nhất bị chắn đồ.
• Ổ điện chằng chịt, dây nối tạm khắp nơi.
• Hàng xóm cho biết chỗ này hay có chuyện — hỏi một câu trước khi ký là việc nên làm.

Thuê nhà là quyết định ngắn hạn hơn mua, nhưng số tiền và số ngày mình sống trong đó thì không hề nhỏ. Dành thêm một buổi đi xem lần hai gần như luôn đáng.

Câu hỏi thường gặp