Sau buổi xem: việc nào làm ngay, việc nào để đó, việc nào nên bỏ qua
Bốn bài trước của mục này nói phần trước và trong buổi xem: khi nào thì nên mời người có nghề, chốt phạm vi và chi phí ra sao, chuẩn bị những gì, và xử lý thế nào khi lời khuyên nghe không ổn. Bài này nói phần sau — phần quyết định việc bạn bỏ tiền ra có đem lại gì không.
Rất nhiều gia đình mời người xem, nhận một danh sách việc phải làm, rồi để đó. Vài tháng sau đọc lại thì không nhớ vì sao có mục nào, và cuối cùng làm nửa vời mấy việc dễ nhất.
Việc đầu tiên: ghi lại khi còn nhớ
Trong vòng một ngày sau buổi xem, ngồi xuống viết ra toàn bộ những gì được nghe, kể cả khi đã có bản tư vấn bằng giấy. Bản giấy thường ghi kết luận, còn phần giải thích miệng — vì sao lại thế, làm cách nào, đừng làm cái gì — mới là phần dễ quên nhất.
Nếu có ghi âm với sự đồng ý của người xem thì nghe lại và ghi ra ý chính. Ba tháng sau, bản ghi này là thứ giúp bạn khỏi phải gọi hỏi lại từ đầu.
Chia thành bốn nhóm
Đừng nhìn danh sách như một khối. Chia theo hai trục — tốn bao nhiêu và đảo lộn tới mức nào:
- Rẻ và không đảo lộn — xoay bàn làm việc, đổi chỗ giường, dọn một góc, đổi rèm, thêm đèn. Làm ngay trong tuần này.
- Rẻ nhưng đảo lộn thói quen — đổi chỗ ngủ của một người, đổi lối đi thường ngày. Làm được, nhưng hỏi ý cả nhà trước.
- Tốn tiền nhưng không đụng kết cấu — làm lại tủ bếp, đổi cửa, sửa nhà vệ sinh. Xếp vào kế hoạch theo ngân sách, và gộp với những việc bạn vốn đã định sửa.
- Tốn tiền và đụng kết cấu — đục tường, dời cầu thang, xoay cửa chính, nâng tầng. Nhóm này phải có kỹ sư kết cấu tính trước, và cần cân nhắc rất kỹ.
Làm xong nhóm một là bạn đã có được phần lớn cảm giác dễ chịu mà buổi xem hứa hẹn, với chi phí gần bằng không.
🔴 Ba loại lời khuyên nên bỏ qua
Không phải mọi mục trong bản tư vấn đều đáng làm. Ba nhóm sau thì nên dừng lại:
- Lời khuyên đi kèm nỗi sợ và kèm luôn chỗ bán. "Không làm là có chuyện, mà chỗ này bán món giải" — hai vế đó đứng cạnh nhau là dấu hiệu rõ nhất. Bài về tránh bị lừa trong mục này nói kỹ hơn.
- Lời khuyên đụng tới an toàn. Bịt cửa sổ thoát hiểm, khoá lối thoát, chặn thông gió, dời bếp gas tới chỗ kín, bỏ tay vịn cầu thang — không làm, bất kể ai nói. An toàn không có phiên bản phong thủy.
- Lời khuyên về sức khoẻ. Bất kỳ gợi ý nào liên quan tới bệnh tật, thuốc men, ngưng điều trị thì bỏ qua và hỏi bác sĩ. Người xem nhà không có chuyên môn về việc đó.
Bỏ qua vài mục không làm hỏng phần còn lại. Bản tư vấn là gợi ý, không phải mệnh lệnh.
Kiểm chéo nhóm tốn kém trước khi chi tiền
Với mấy việc lớn, nên hỏi thêm một người khác về mặt kỹ thuật — không phải hỏi thêm một người xem nữa, mà hỏi người làm nghề xây dựng.
Ví dụ đề xuất dời cửa chính: kỹ sư sẽ cho bạn biết tường đó có chịu lực không, làm được thì tốn bao nhiêu, và có phải xin phép không. Sau khi biết con số thật, nhiều gia đình quyết định khác hẳn với lúc mới nghe.
Nếu việc liên quan tới ranh đất hay phần chung với hàng xóm thì hỏi người có chuyên môn pháp lý trước, đừng khởi công rồi tính.
Làm theo đợt, và ghi lại mình đã làm gì
Đừng cố làm hết trong một tháng. Chia thành ba đợt trong một năm cũng được, miễn có ghi chép: làm ngày nào, việc gì, hết bao nhiêu, cảm nhận sau đó ra sao.
Phần cảm nhận nghe có vẻ mơ hồ nhưng lại có ích thật: sáu tháng sau nhìn lại, bạn sẽ biết thay đổi nào thật sự làm nhà dễ ở hơn, và thay đổi nào chỉ tốn tiền. Lần sau có mời ai xem nữa thì bạn đã có căn cứ để bàn.
Khi cả nhà không cùng ý
Chuyện rất hay gặp, nhất là với mấy việc đụng tới chỗ ngủ hoặc chỗ sinh hoạt của người khác. Nguyên tắc đơn giản: ai bị ảnh hưởng trực tiếp thì người đó có tiếng nói lớn nhất về phần của mình.
Đừng lấy bản tư vấn ra làm đòn để buộc người nhà theo ý mình. Cái giá của việc đó thường lớn hơn bất cứ lợi ích nào mà thay đổi kia mang lại.
Có nên mời xem lại không
Nếu bạn đã làm xong nhóm việc chính và mọi thứ ổn thì không cần. Nên mời lại khi có thay đổi lớn thật sự: sửa nhà, chuyển nhà, mở thêm chỗ kinh doanh. Còn mời lại mỗi năm theo thói quen thì thường chỉ tạo thêm một danh sách việc mới.
Nếu người xem chủ động gọi nhắc bạn rằng "phải làm thêm cái này không thì hỏng", hãy cẩn thận. Đó là cách bán hàng, không phải cách chăm sóc.
Nói gọn lại
Giá trị của một buổi xem nằm ở việc bạn làm gì sau đó. Ghi lại khi còn nhớ, chia bốn nhóm, làm ngay nhóm rẻ và dễ, kiểm chéo nhóm tốn kém bằng chuyên môn xây dựng, và mạnh dạn bỏ qua những mục đi kèm nỗi sợ hoặc đụng tới an toàn và sức khoẻ. Làm vậy thì tiền bỏ ra mua được một căn nhà dễ ở hơn, chứ không phải mua một danh sách để trong ngăn kéo.