Kiểm hướng nhà bằng bản đồ và ảnh vệ tinh: đối chiếu với la bàn cho chắc
Mục Xem hướng đã có bài về đo hướng nhà cho đúng, sai số của la bàn điện thoại, nhà không có mặt tiền rõ, đo hướng từng phòng. Bài này thêm một công cụ mà ai có điện thoại cũng dùng được: bản đồ và ảnh vệ tinh, để kiểm chéo con số mà la bàn cho ra.
Lý do cần kiểm chéo rất đơn giản. La bàn đo từ trường; trong nhà bê tông cốt thép, cạnh cửa sắt, gần tủ lạnh, cạnh xe máy, kim la bàn có thể lệch đáng kể mà người đo không biết. Bản đồ thì vẽ theo toạ độ, không quan tâm tới thép trong tường. Hai cách đo độc lập cho cùng một kết quả thì mình yên tâm; cho hai kết quả khác nhau thì biết chỗ nào cần đo lại.
Bản đồ đo cái gì
Trên hầu hết bản đồ số, phía trên màn hình là hướng bắc thật (bắc địa lý) khi bản đồ không bị xoay. La bàn chỉ bắc từ. Hai hướng này lệch nhau một góc gọi là độ từ thiên, tuỳ nơi trên Trái Đất. Ở nước ta góc này nhỏ, nên với mục đích xem hướng nhà thì sai khác do độ từ thiên thường nhỏ hơn nhiều so với sai số khi cầm la bàn trong nhà. Nhưng biết là có hai cái bắc thì đỡ bối rối khi thấy hai con số chênh nhau một chút.
Các bước đọc hướng mặt tiền trên bản đồ
- Mở bản đồ, chuyển sang chế độ ảnh vệ tinh, phóng to tới khi thấy rõ mái nhà mình và mép đường trước nhà.
- Bấm nút la bàn hoặc quay bản đồ về hướng bắc để chắc chắn phía trên là bắc. Nhiều người quên bước này vì bản đồ đã bị xoay khi dùng chỉ đường.
- Xác định mép mặt tiền: đường thẳng chạy dọc mặt nhà phía có cửa chính. Với nhà phố, nó thường song song với mép đường.
- Kẻ một đường vuông góc với mép mặt tiền, đi từ trong nhà ra ngoài. Đó là hướng nhà “nhìn ra”.
- Đo góc giữa đường đó và hướng bắc, theo chiều kim đồng hồ. Có thể chụp màn hình rồi dùng thước đo góc trên giấy, hoặc dùng các công cụ đo đạc có sẵn trong một số ứng dụng bản đồ.
Đọc nhanh bằng mắt
Không cần chính xác tới từng độ thì có cách nhanh: xem đường trước nhà chạy theo hướng nào trên bản đồ. Đường chạy ngang (đông tây) thì nhà hai bên đường nhìn về bắc hoặc nam; đường chạy dọc (bắc nam) thì nhà nhìn về đông hoặc tây. Đường chạy chéo thì nhà nhìn về một trong bốn hướng góc. Chỉ vậy đã đủ để phát hiện những lần la bàn lệch nặng.
🔴 Khi la bàn và bản đồ lệch nhau nhiều: đừng chọn con số mình thích
Đây là phần quan trọng nhất. Khi hai cách đo lệch nhau rõ, chẳng hạn la bàn nói nhà hướng đông nam mà bản đồ cho thấy gần như hướng nam, người ta hay có xu hướng chọn con số rơi vào “hướng tốt” trong bảng tính của mình. Đó là cách tự lừa nhanh nhất.
Thay vào đó:
- Ra ngoài nhà, cách xa cửa sắt, cột điện, xe cộ vài bước, đứng song song mặt tiền và đo la bàn lại.
- Đo ở hai ba điểm khác nhau dọc mặt tiền.
- Nếu số đo ngoài trời gần với bản đồ, số đo trong nhà lúc nãy bị nhiễu.
- Nếu vẫn lệch, kiểm lại bước quay bản đồ về hướng bắc và cách xác định mép mặt tiền.
Hai số chênh nhau vài độ là chuyện bình thường. Chênh hàng chục độ là có một phép đo sai.
Chỗ ảnh vệ tinh cũng có thể sai
- Ảnh chụp nghiêng: nhà cao tầng trên ảnh vệ tinh có thể bị “đổ” sang một bên, mái nhà không trùng với chân nhà. Lấy mép đường, mép vỉa hè làm chuẩn thay vì mép mái.
- Ảnh cũ: khu mới xây có thể chưa có trên ảnh. Dùng chế độ bản đồ đường phố để lấy hướng đường.
- Nhà không song song với đường: một số nhà xây xiên so với ranh đất. Khi đó dùng mép tường nhà chứ không dùng mép đường.
- Căn hộ chung cư: hướng toà nhà trên bản đồ không phải hướng căn hộ. Lấy mặt có ban công hoặc cửa sổ chính của căn, đối chiếu với mặt toà nhà tương ứng.
Một ví dụ đi trọn các bước
Giả sử một nhà phố nằm trên con đường chạy chéo trên bản đồ, từ góc trên bên trái xuống góc dưới bên phải. Nhà nằm phía dưới con đường, cửa quay lên phía đường. Đường vuông góc với mép mặt tiền chĩa lên phía trên bên phải, tức là hướng nhà rơi vào khoảng đông bắc. Người nhà đo la bàn đứng ngay trong cửa, cạnh khung cửa sắt, được con số rơi vào khoảng đông. Chênh nhau khá nhiều. Ra ngoài vỉa hè, cách cửa sắt và xe máy vài bước, đo lại ba lần ở ba điểm: cả ba đều rơi vào khoảng đông bắc, gần với bản đồ. Kết luận: số đo lúc đầu bị khung cửa sắt kéo lệch. Toàn bộ việc này mất chưa tới mười lăm phút.
Ghi lại kết quả
Ghi cả ba con số: la bàn trong nhà, la bàn ngoài trời, bản đồ. Kèm ngày đo và chỗ đứng. Khi mang đi hỏi người có nghề, đưa cả ba. Người làm nghề đàng hoàng sẽ thấy ngay chỗ nào đáng tin, và quý những thông tin như vậy hơn một con số trơ trọi.
Dùng bản đồ để xem cả xung quanh
Đã mở ảnh vệ tinh thì xem luôn những thứ quanh nhà: đường đâm thẳng vào nhà, ngã ba ngã tư, kênh mương, cây lớn, nhà cao tầng chắn hướng nắng. Những thứ đó, theo phái Loan Đầu, quan trọng không kém con số hướng, và bản đồ cho thấy chúng trong vài giây.
Nói gọn lại
La bàn trong nhà dễ bị nhiễu; bản đồ và ảnh vệ tinh là cách kiểm chéo độc lập và miễn phí. Quay bản đồ về hướng bắc, lấy mép mặt tiền, kẻ đường vuông góc, so với số la bàn. Chênh vài độ thì bình thường; chênh nhiều thì đo lại ngoài trời, đừng chọn con số mình muốn nghe.